piątek, 26 listopada 2021

Gdańsk - Targ Rybny

Targ Rybny (niem. Fischmarkt; kaszb. Ribny Tôrg) utworzono go na mocy przywileju wielkiego mistrza Ludolfa Königa w 1343 roku w sąsiedztwie zamku rycerzy Najświętszej Marii Panny (Krzyżacy mieli pierwszeństwo w zakupie ryb). Oprócz ryb handlowano także innymi produktami. Jeden z nich wyróżniał się szczególnie stąd targ nazywano żartobliwie "kartoflanym Targiem Rybnym" (Kartoffel-Fischmarkt albo Bulwen-Fischmarkt).

W pobliżu znajdowały się: Brama Tobiasza (Tobiastor, rozebrana), Straganiarską, Baszta Łabędź (widoczna na zdjęciu powyżej, z prawej strony). Targ Rybny sąsiaduje z pozostałościami murów zamku krzyżackiego wybudowanego nad brzegiem Motławy.

Tablica pamiątkowa z napisem: "W tym domu w latach 1960-1984 mieszkał i tworzył Lech Bądkowski, pisarz, działącz kaszubsko-pomorski, sygnatariusz Porozumień Gdańskich 1980 r., Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Gdańsk 1988 r."

O Lechu Bądkowskim pisałem przy okazji zwiedzania Muzeum Ziemi Kościerskiej w Kościerzynie patrz Link.

sobota, 20 listopada 2021

Gdańsk - Baszta Schultza (Dom Harcerza)

Baszta Schultza zbudowana w połowie XIV w. w celu wzmocnienia fortyfikacji miasta od strony południowo-zachodniej.

Widok od strony ul. Za Murami.

Tablice pamiątkowe na ścianie murów miejskich - Domu Harcerza.

Widok na Dwór Miejski i basztę od strony ul. Bogusławskiego.

Dom Harcerza. Baszta nazwana na cześć Johanna Carla Schultza,, XIX-wiecznego gdańskiego rytownika, który sprzeciwił się jej rozbiórce przez władze pruskie.

niedziela, 14 listopada 2021

Gdańsk - ulica Ogarna

Ulica Ogarna, jedna z wielu na Starym Mieście. Spacer zaczynam od ul. Bogusławskiego.
Widok na Dwór Miejski zbudowany w latach 1616-19 według projektu gdańskiego architekta Jana Strakowskiego (ul. Podgarbary).

Kamienica Galeria Nastroje.

Ulica dawniej nazywana platea Canum, ulica Psia, niem. Hundegasse.

Detale...



W roku 1336 znana jako "platea Braseatorum", czyli ulica Browarnicza (mieścił się tu cech browarników). Ciekawostka, produkowano piwa o przeznaczeniu medycznym/leczniczym: piwo z koprem włoskim na kaszel i choroby oczu piwo „wierzbowe” na choroby nerek piwo z kminkiem na trawienie, kolkę i gazy piwo z rozmarynem na serce i regularne miesiączki u kobiet piwo z piołunem i rdestem na robaki słody piwne na opuchlizny, wrzody i guzy
(Przeczytaj więcej na: https://www.gdanskstrefa.com/o-piwie-sredniowiecznym-gdansku/ | Gdańsk Strefa Prestiżu).






Zabytkowy maszt flagowy na budynku Germania Hotel (Hundegasse 27-28 obecnie ul. Ogarna).
Sam budynek jest wart osobnego wpisu.

Centrum Herdera (Uniwersytetu Gdańskiego).



Widok od strony wschodniej (od Motławy).

To tutaj mieści się Dom Fahrenheitów przy ul. Ogarnej 95. Opis tu.

sobota, 6 listopada 2021

Gdańsk - Baszta Narożna

Baszta Narożna (niem. Eckturm am Stadthof).

Najstarsza z zachowanych baszt systemu średniowiecznych fortyfikacji Gdańska. Wysokość 15 m, grubość murów 1-1,5 m.

Budowę rozpoczęto w 1343 roku, celem wzmocnienia południowo-zachodniego odcinka obronnych murów miejskich. Widok u zbiegu ul. Ogarnej i Bogusławskiego.

Attyka Domu Harcerza (obok baszty). Rzeźba konia autorstwa Zygfryda Korpalskiego (wykonana na początku lat 70 ubiegłego wieku).


Historycznie kompleks był Dworem Miejskim. Obiekt służył także jako: wozownia i stajnia dla koni, szkoła fechtunku Jacoba van den Blocka, teatr, kino Watra (Watra-Syrena).

Widok od strony ul. Ogarnej.

Zniszczona w czasie II wojny światowej, odbudowana w latach 50 ubiegłego wieku i zaadoptowana na potrzeby Domu Harcerza. Działały tu pracownie: nawigacyjno-szkutnicza, łączności, modelarstwa lotniczego i fotograficzno-filmowa.

piątek, 29 października 2021

Gdańsk - Krowi Most i Brama

Krowi Most nad Motławą - wybudowany w latach 1378-1379 (pons vaccarum, Kuhbrücke), łączy ulice Ograna-Chmielna. Początkowo konstrukcja była zwodzona. Jak sama nazwa wskazuje służył krowom, które przepędzane nim były na pastwiska znajdujące się na dzisiejszym Dolnym Mieście.

Krowia Brama (niem. Kuhtor) – wybudowana w XIV w. jako część murów okalających główne miasto. Jedna z najstarszych, zabytkowych bram wodnych w Gdańsku. Obecnie budynek bramny jest siedzibą Oddziału Regionalnego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Gdańsku. 

Przejście na ulicę Ograną.

Most - obecnie długości 45 m, szerokości 9 m. Widok na Wyspę Spichrzów (spichlerze gdańskie).

Widok z mostu na kamieniczki przy Motławie, w głębi Żuraw (za mostem Zielonym i statkiem "Onyx" należącym do Żeglugi Gdańskiej).

sobota, 23 października 2021

Gdańsk - bunkier Zawodzie

Żelbetowa kilkunastometrowa konstrukcja zbudowana przez Niemców w latach... no właśnie. To tylko jedna z zagadek. Nie bardzo wiadomo kiedy powstał ten obiekt i do czego służył.

Miały tu stać generatory prądu/agregaty, pozwalające na awaryjnie zasialnie okolicznych stacji pomp (teren depresji) w przypadku nalotów i zniszczenia elektrowni na Ołowiance, wytworzyć prąd dla najbliższej okolicy. Podobno budowę ukończono w 1944 r.

Niektóre źródła podają, że to pozostałość po przedwojennej stacji transformatorowej. 

Widok na podjazd. Czy tędy dostarczano olej do agregatów? A gdzie podziemny zbiornik magazynowy?

Grubość ścian to 4 m, fundament ma podobno 7 m. Kształt i grubość ścian zabezpieczał go przez uszkodzeniami od bomby lotniczej i fali uderzeniowej pobliskiego wybuchu.

Bunkier tzw. A-Werk. Jedyny taki w Polsce a może i w Europie...

Paliwo dostarczane było cysternami po nieistniejącej już linii kolejowej.

Budowla ma 17,5 m długości, 12 szerokości i ok. 14 wysokości.

Widok na podjazd do obiektu oraz sterownię.


Wnętrze.


Po lewej stronie (z boku) schodki prowadzące do wnętrza. Od frontu szczelina, którą wyprowadzone były kable energetyczne.

Uzupełnione Marka Szymańskiego: „Bunkier” – schron elektrowni do 1949 posiadał dwa duże silniki okrętowe diesla z generatorami z okrętu podwodnego tupu VII C, których Rosjanie nie wyszabrowali, bo po zdobyciu miasta ten teren był zalany… Były to dwa wysokoprężne, sześciocylindrowe silniki z doładowaniem F46 firmy Germaniawerft lub M6V 40/46 firmy MAN o mocy 1160 KM, każdy. Zostały wymontowane i wywiezione do innego obiektu „specjalnego” przez wojsko jesienią 1949 roku. Wg dokumentacji były w pełni sprawne. Odpompowano także około 5000 litrów ropy ze zbiornika podziemnego. Schron był odporny na wielokrotne trafienie bombami do pół tony… Obiekt jest unikatem inżynierii fortyfikacyjnej nie tylko w skali kraju. Ciekawostka: zbiornik na paliwo znajduje się pod obiektem, zabezpieczony zarówno solidnym stropem jak i ścianami, które są fundamentami obiektu sięgającymi na ponad 10 metrów w głąb ziemi. Kondygnacja robocza obiektu jest wyniesiona na wysokość ponad 2 metry od gruntu leżącego w depresji, co zabezpieczyło przed zatopieniem elektrowni po zalaniu okolicznego terenu w 1945, po wysadzeniu wałów i przepompowni przez cofających się Niemców. Solidne stalowe i gazoszczelne drzwi do schronu, zdemontowano także w 1949 r. Wlewy paliwa? W obiekcie, ale nie znaleziono dotychczas włazu rewizyjnego do zbiornika pod schronem (zabetonowany w 1949?) Jest kilka ciekawostek technologicznych w tym projekcie, np. technika tzw „ścianki szczelnej Larsena” przy kopaniu ogromnego wykopu pod fundamenty na podmokłym i depresyjnym terenie, czy planowanie zastosowania unikalnego systemu maskowania na ścianach (nie zdążono go wykonać).”