niedziela, 11 kwietnia 2021

Gdańsk - Kościół św. Trójcy

Kościół Świętej Trójcy w Gdańsku wzniesiono w latach 1422-1433 na terenie Vorstadt (Stare Przedmieście).  To druga co do wielkości (po Mariackim) gdańska świątynia.

W 1419 do Gdańska sprowadzono franciszkanów i to dla nich obiekt został wybudowany. Świątynia jest dobrze widoczna już z daleka (Chmielna). Przylega do niego budynek Muzeum Narodowego. Młody Jan Heweliusz był uczniem Gimnazjum Akademickiego, które działało na terenie franciszkańskiego klasztoru.

Wejście boczne od ul. Świętej Trójcy (portal północny).


Kiedyś budowano zgodnie z kierunkiem wschodnim.

Płyty nagrobne w podłodze.



Nawa boczna, na końcu widoczne organy (46 głosów i trzy tysiące piszczałek).


Epitafium Wawrzyńca Gablera, XVII w.


Prospekt organowy.


Za ołtarzem znajduje się prezbiterium, były Kościół Wieczerzy Pańskiej. Niestety wejście zamknięte więc nie pokaże zabytkowych stalli i innego cennego wyposażenia.


Nawa główna (widok z ołtarza). Po lewej stronie wsparta na filarze najstarsza na Pomorzu Gdańskim ambona (z 1541 r.)

Sklepienie nawy głównej.



W podłodze widoczne wejście do katakumb.


Kaplica św. Anny przylegająca do świątyni. Jak głosi przekaz miejski budowę zlecił Kazimierz Jagiellończyk.

Sklepienie.

Chór (1635-45 r.) i organy (1710 r.) w kaplicy św. Anny. Wykonanie Andreas Hildenbrandt.

Ołtarz kaplicy św. Anny (ok. 1650 r.). 

Zabytkowa ambona z 1721 r. autorstwa Pawła Karde z Frankfurtu nad Menem, detale rzeźbiarza Krzysztofa Steina i malarza Fryderyka Falkenberga.

Dom ryglowy przed wejściem głównym.

Widok z ul.Okopowej.



Na pierwszym planie kaplica św. Anny.

Po prawej stronie ledwie widoczny późnogotycki budynek klasztoru. Obecnie Muzeum Narodowe w Gdańsku gdzie wystawiany jest najbardziej znany i cenny obraz w Polsce - tryptyk pt. “Sąd Ostateczny” autorstwa Hansa Memlinga.


niedziela, 28 marca 2021

Gdańsk - Brama Stągiewna i most

Gdańsk, Brama Stągiewna (niem. Milchkannentor), zabytkowa brama miejska na Wyspie Spichrzów. Inna nazwa to Stągwie Mleczne lub Brama Stągwi Mlecznych (z racji swojego kształtu). Obok most (po lewej), który do II wojny światowej był zwodzony. Biegła po nim linia tramwajowa na Stogi.
Ceglana wieża, zbudowana w latach 1517–1519 jest pozostałością fortyfikacji miejskich. 
Widok od strony miasta (z Zielonego Mostu, ul. Stągiewna). 

Brama Stągiewna od strony południowo-wschodniej, od ul. Szopy. Mniejsza wieża to Mała Stągiew (niem. Sahnentopf) czyli dzbanek śmietany.

Most na Szopy (Mattenbudener Brücke) a raczej to co z niego zostało. Kiedyś przedłużenie ul. Żytniej.
Zbudowany przez 1600 r. broniony bramą Mattenbudener Tor.

Na lewym nabrzeżu powstanie kolejna gdańska marina. Za mostem Marina Gdańsk przy ul. Szafarnia.

Inne nazwy tych ruin to Most Matników, Most Rogoźników) nazwa od ulicy obecnej Szopy (kiedyś niem. Mattenbuden).

Most został zniszczony w 1945 r. Dla zachowania komunikacji w mieście, na jego filarach zamontowano drewnianą kładkę, która istniała do końca lat 50. ubiegłego wieku. Resztki mostu rozebrano w 1962 roku.
Na drugim planie kamieniczki przy ul. Spichrzowej.

To co pozostało to rozstawione co 12 m ceglano-kamienne filary oraz przyczółki.

Widok na południe. Widoczny most w ciągu ul. Podwale Przedmiejskie.

Trwają prace podwodne (przegląd saperski), wycinka drzew na nabrzeżu oraz porządkowanie terenu, a także przebudowa infrastruktury technicznej. Już niedługo powstanie tu marina, tzw. Południowa. Przystań pomieści do 60 jednostek pływających.

 Tablica wykuta w kamieniu a na niej trzy herby: Polski, Prus Królewskich i Gdańska. 

Widok z mostu Stągiewnego. W ramach inwestycji na Wyspie Spichrzów firma Granaria Development Gdańsk przebuduje most i przywróci funkcję otwierania i przepuszczania jednostek pływających do nowej mariny. Budowa samej mariny planowana jest na okres: jesień 2021 - wiosna 2022.
Zakończenie wszystkich prac planowane jest na 2022 r.

Ciekawe jak to będzie wyglądało...

niedziela, 21 marca 2021

Gdańsk - Baszta Atutowa

Zabytkowa, Baszta Atutowa (niem. Trumpfturm), znana także jako Baszta Pod Zrębem.


Powstała w 1487 roku.


Wnętrze...


Stanowiła część średniowiecznych fortyfikacji Starego Przedmieścia Gdańska.

Późnogotycka baszta w pobliżu Motławy (Żabi Kruk).

Za wieżą widać Koszary Wiebego (Wieben-Kaserne) a raczej część tego to co z nich zostało...

niedziela, 14 marca 2021

Gdańsk - Górki Zachodnie

 Krzyż, "Tym, którzy nie wrócili z morza".



Schron z lat 50. XX wieku, należy do 25 BAS (Baterii Artylerii Stałej). Teren na którym się znajduje, kiedyś zagrodzony był podwójnym płotem z drutu kolczastego. Stanowił schronienie dla załogi punktu obserwacyjnego na czas obstrzału ale nie tylko.

Bateria była jednym elementem z jedenastu powstałych przy plaży baterii artylerii brzegowej rozmieszczonych na polskim wybrzeżu. Punkt Obserwacji Dwubocznej BAS 25.

Obiekty rozlokowane na wybrzeżu wschodziły w skład 32 DAN (Dywizjon Artylerii Nadbrzeżnej), która podlegała 9 FOW (Flotylli Obrony Wybrzeża) stacjonującej na Helu.

Otwór okienny na karabin maszynowy, skierowany na wieżę. Schron stanowił zaplecze i osłonę dla obserwatorów.  W przypadku natarcia nieprzyjaciela na stanowisko obserwacyjne obsługa schronu otwierałaby ogień.

Wewnątrz jedno duże pomieszczenie.


Żelbetowa wieża obserwacyjna. Na najwyższej kondygnacji znajdowało się pomieszczenie dla żołnierzy i wyposażenia (stanowisko dalmierza i karabinu maszynowego).

Konstrukcja wygląda całkiem solidnie. Schody zostały usunięte dla bezpieczeństwa.
Czy widać desant wrogiej armii NATO?

W okolicy stały 4 działa kalibru 130 mm.

Drzewa były wtedy niższe, widoczność w czasie dobrej pogody na kilkadziesiąt kilometrów wgłąb Zatoki Gdańskiej oraz na otwarte morze.
Wydmy...

Plaża Stogi. Wieża obserwacyjna jest gdzieś w głębi, ukryta w lesie.

DCT Gdańsk - Głębokowodny Terminal Kontenerowy Gdańsk na terenie Portu Północnego.


Falochron zachodni, ujście Wisły Śmiałej.

Baltic Hub, Deepwater Container Terminal Gdańsk.

Na drugim planie widoczne prace hydrotechniczne przy falochronie

Jednostka SAR (Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa. Baza ratownicza Górki Zachodnie)  zacumowana przy pomości Narodowego Centrum Żeglarstwa. Po prawej ujście Wisły Śmiałej.

Plaża Górki Zachodnie. Po drugiej stronie rzeki grobla i Rezerwat przyrody Ptasi Raj na Górkach Wschodnich (Sobieszewo).


czwartek, 4 marca 2021

Gdańsk - Dom Fahrenheita

Daniel Gabriel Fahrenheit urodził się w Gdańsku 24 maja 1686 r. w domu przy ul. Ogarnej 95.

Jeden z najwybitniejszych uczonych w dziejach miasta.
Syn kupca, matka pochodziła z możnego w Gdańsku rodu Schumannów.
Skala temperatur obejmuje 212 stopni, przy czym 0*F - to temperatura zamarzania wody, a 212*F - temperatura jej wrzenia.
Fizyk, kupiec, twórca skali nazwanej jego nazwiskiem, stosowanej do dzisiaj głównie w Wielkiej Brytanii i USA.
Prowadził prace badawcze nad pomiarem temperatur, odkrył zjawisko przechłodzenia cieczy, zależności temperatury wrzenia wody od ciśnienia.
 Jako pierwszy zastosował rtęć do wypełnienia termometru. Pozwoliło to mierzyć temperatury wyższe niż za pomocą termometru spirytusowego (spirytus ma niższą temperaturę wrzenia niż woda).
Za swoją działalność został członkiem elitarnego Królewskiego Towarzystwa Nauk w Londynie (w wieku 38 lat).
 Zmarł w Hadze mając 50 lat.

Termometr Fahrenheita w kolumnie meteorologicznej używany w Europie w XVIII w., Urządzenie stoi na Długim Targu.